Po 1 stycznia 2025 roku samozatrudnieni w Holandii stanęli przed nową rzeczywistością prawną. Holenderski Urząd Skarbowy (Belastingdienst) skończył okres pobłażliwości i wprowadził pełne egzekwowanie przepisów ustawy DBA. Koniec zatem fikcyjnego samozatrudnienia oraz początek wzmożonych kontroli. Sprawdź, co to oznacza dla Ciebie, jeśli działasz jako ZZP-er lub zatrudniasz takich specjalistów.
Czego dowiesz się z artykułu?
- Czym jest fikcyjne samozatrudnienie wśród przedsiębiorców ZZP i dlaczego budzi kontrowersje?
- Ustawa DBA i samozatrudnieni w Holandii – próba uporządkowania, która nie do końca się powiodła
- Nowe przepisy od 1 stycznia 2025 roku, czyli samozatrudnieni w Holandii na celowniku skarbówki
- Holenderska branża budowlana pod lupą
- Konsekwencje od stycznia 2025 roku – kary oraz dodatkowe zobowiązania dla ZZP w Holandii i ich zleceniodawców
- Samozatrudnieni w Holandii – jak pracować, sprawnie prowadzić firmę i przygotować się na kontrolę?
Czym jest fikcyjne samozatrudnienie wśród przedsiębiorców ZZP i dlaczego budzi kontrowersje?
Fikcyjne samozatrudnienie w Holandii (tzw. schijnzelfstandigheid) to sytuacja, w której osoba formalnie prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą w praktyce wykonuje pracę jak etatowy pracownik. Zwykle działa długoterminowo na rzecz jednego zleceniodawcy, wykonuje jego polecenia, pracuje w określonych godzinach i jest częścią organizacji klienta.
Taka praktyka, choć na pierwszy rzut oka wydaje się korzystna dla obu stron (niższe koszty dla firmy, potencjalnie wyższe zarobki „na rękę” dla ZZP-era), w dłuższej perspektywie generuje negatywne konsekwencje.
Osoby w sytuacji fikcyjnego samozatrudnienia nie korzystają wtedy z zabezpieczeń przysługujących pracownikom etatowym. Takich jak prawo do płatnego wypoczynku czy świadczeń z tytułu niezdolności do pracy. Budżet Holandii ponosi zaś straty z powodu niezapłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i podatków od wynagrodzeń. A to prowadzi do nierównej konkurencji na rynku pracy. Firmy omijające standardowe koszty zatrudnienia mogą oferować niższe ceny, kosztem uczciwych przedsiębiorców i warunków pracy.
Ustawa DBA i samozatrudnieni w Holandii – próba uporządkowania, która nie do końca się powiodła
W 2016 roku Holandia wprowadziła ustawę DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties). Jej celem było przeciwdziałanie ukrytemu samozatrudnieniu poprzez jasne określenie relacji między zleceniodawcami a ZZP-erami.
Niestety, przepisy te okazały się trudne w interpretacji i egzekwowaniu. A to doprowadziło do dezorientacji i braku jasności wymogów. Rząd holenderski zdecydował się więc na moratorium wykonawcze, czyli czasowe zawieszenie kar za nieprzestrzeganie ustawy. Przepisy DBA stały się martwe.
Nowe przepisy od 1 stycznia 2025 roku, czyli samozatrudnieni w Holandii na celowniku skarbówki
Po latach zawieszenia fiskus jednak wziął sprawy w swoje ręce. Od 1 stycznia 2025 roku w Holandii weszły w życie nowe, bardziej restrykcyjne regulacje DBA. Moratorium wykonawcze zostało zniesione. A Belastingdienst zapowiedział wzmożone kontrole, chcąc zweryfikować, czy ZZP-erzy rzeczywiście spełniają kryteria niezależnej działalności gospodarczej, czy jednak działają jakby byli na etacie.
Jeśli jesteś więc przedsiębiorcą zatrudniających ZZP, stajesz przed koniecznością udowodnienia, że Wasza współpraca jest zgodna z duchem przepisów o zatrudnienia. I nie stanowi próby ich obejścia.
Z kolei jako osoba samozatrudniona musisz wykazać, że Twoje relacje z firmami dającymi Ci zlecenia, sposób rozliczeń czy prowadzenia własnej działalności kwalifikują Cię jako prawdziwego przedsiębiorcę w świetle prawa o podatku dochodowym. A także, że spełniasz nowe wytyczne.
Co w szczególności zostanie wzięte pod lupę?
- Liczba zleceniodawców
Wielu klientów potwierdza niezależność ZZP-era. Długotrwała praca dla jednego zleceniodawcy w stałych godzinach i na konkretnym stanowisku wzbudzi podejrzenia fiskusa. - Zależność organizacyjna
Skarbówka oceni, czy osoba działająca w Holandii na własny rachunek faktycznie jest niezależna, czy też funkcjonuje jak pracownik w organizacji zleceniodawcy. Z narzuconymi warunkami pracy. - Samodzielność
Swoboda decydowania o sposobie, miejscu i czasie pracy, bez nadzoru klienta, to według Belastingdienst cecha prawdziwego przedsiębiorcy, więc to również zostanie skontrolowane. - Ryzyko finansowe i gospodarcze
Urząd skarbowy zbada też, czy ZZP-er bierze na siebie wydatki i potencjalne staty związane z prowadzeniem swojej firmy w Holandii. A więc, czy ponosi koszty, inwestując np. w narzędzia i materiały, marketing czy szkolenia.
To jednak nie wszystko. Dlatego jeśli chcesz sprawdzić, czy fiskus widzi Cię jako prawdziwego przedsiębiorcę w Holandii, sprawdź checklistę na stronie ZleceniaZZP.
Holenderska branża budowlana pod lupą
Branża budowlana w Holandii od lat uchodzi za jedno z głównych ognisk fikcyjnego samozatrudnienia. Krótkoterminowy charakter projektów, sezonowość oraz nieregularne potrzeby kadrowe w budownictwie sprawiają, że przedsiębiorcy często wybierają współpracę z ZZP-erami jako alternatywę dla stałego zatrudnienia.
To oznacza, że wielu budowlańców w Holandii, którzy formalnie prowadzą własną działalność gospodarczą, pracuje przez długi czas dla jednego czy dwóch zleceniodawców. Wykonują najczęściej te same zadania co etatowi pracownicy, zgodnie z wymaganiami klienta i pod jego nadzorem. A to może wiązać się ze stałymi godzinami pracy, brakiem korzystania z własnych narzędzi czy ponoszeniem ryzyka.
Zmiany w przepisach DBA oznaczają więc koniec taryfy ulgowej dla firm budowlanych i skrupulatne sprawdzanie ich działalności.
Konsekwencje po 1 stycznia 2025 roku – wysokie kary i dodatkowe zobowiązania
Po 1 stycznia 2025 roku konsekwencje uznania samozatrudnienia za fikcyjne staną się znacznie poważniejsze. Niezależnie od branży.
Dla zleceniodawców:
- wysokie kary finansowe (także do 5 lat wstecz, ale tylko za okres po 1 stycznia 2025 r.);
- obowiązek zapłaty zaległych składek społecznych i zaliczek na podatek dochodowy;
- możliwość nakazu zawarcia umowy o pracę.
Dla samozatrudnionych:
- utrata prawa do ulg podatkowych dla przedsiębiorców;
- obowiązek zwrotu otrzymanych korzyści finansowych;
- ryzyko utraty zleceniodawcy i atrakcyjnej współpracy.
Warto wspomnieć, że rok 2025 to czas wdrożenia przepisów DBA bez kar. Belastingdienst skupi się na ostrzeżeniach i oczekiwaniu na dostosowanie współpracy przez firmy. Udokumentowane postępy ochronią Twoją firmę przed sankcjami.
Samozatrudnieni w Holandii – jak pracować, sprawnie prowadzić firmę i przygotować się na kontrolę
Na szczęście holenderskie organy podatkowe wskazują konkretne warunki, jakie masz obowiązek spełnić, by nie posądzono Cię o fikcyjne zatrudnienie. Przeczytasz o tym w naszym artykule Ustawa DBA w Holandii od 2025 roku – przygotuj swoją firmę ZZP na nowe przepisy.
Samodzielność w działaniu, marketing dla ZZP, rzetelna księgowość czy porządek w papierach to fundamenty Twojego sukcesu i spokoju ducha. A z nowoczesną aplikacją Owlix zyskasz narzędzie do łatwego wystawiania faktur, zarządzania projektami i monitorowania finansów. Wszystko w jednym miejscu. Dzięki intuicyjnej obsłudze zaoszczędzisz cenny czas. Zyskasz też pewność, że Twoja dokumentacja jest zawsze w porządku i zgodna z nowymi przepisami DBA.
